Tag Archives: Sokrates

Sokratik Felsefe ve Psikoterapi

“Benlik teknolojileri” üzerine yazan önemli bir düşünür Foucault’tur. Foucault, tarihi eski Yunan’a uzanan bu teknolojileri günümüzdeki akıl sağlığı uygulamaları ile kıyaslar. Benlik teknolojileri ile kasıt insanın kendisi, hayatı üzerine düşünerek daha iyi, acıdan elemden, kederden uzak, hayatın gerçeğini idrak ederek ve onunla uzlaşarak , doğru tabirle “kendi ile barışık” bir hayat sürmesi yönünde geliştirilmeye çalışılan tekniklerdir. Etkilenmesi, hedeflenen benliktir ancak üzerinde çalışılan benliği etkilemesi maksadıyla beden de olabilir. Atinadaki sportif oyunlar yahut uzak doğu felsefesinde ortaya çıkan “Kama sutra” gibi teknikler bu kapsamdadır.
Eski Yunan felsefesinde Sokrates önemli bir dönüm noktası oldu. Sokrates ile birlikte dünyayı, kainatı inceleyen felsefe insanın üzerine eğildi ve daha iyi bir yaşam nasıl mümkün olabilir sorusu üzerine yoğunlaştı. Böylece “erdem” fikri doğdu.

Sokrates “bildiğim bir şey varsa o da bir şey bilmediğimdir” diyerek ne demek istedi? Burada sahip olduğu bir erdemden bahsediyordu. O erdem neydi?Sokrates’in “önyargıya, büyüklenmeye, böbürlenmeye” karşı duruş sergilediğini görüyorum. Sahiplendiği erdem ”tevazu ve esneklikti”. Zizek’in de sıklıkla ifade ettiği gibi bir olgunun baktığın perspektife göre değişen gerçeklikleri var (yamuk bakmak.)

Değişik düşünce biçimlerine açık olmak, diyaloglar ile farklı bakış açılarını ortaya çıkarmak. Bu da Sokrates’in “merak” erdemini sahiplendiğini gösteriyor.

Continue reading

Bunlarda ilginizi çekebilir:

Devlet-Platon

I. KİTAP

Aristotales’ in oğlu Glaukon ile Pire’ ye inen Sokrates burada Polemarkhos ve Glaukon’ un kardeşi Adeimantos ile karşılaşır. Onu kalması için ikna ederler ve Polemarkhos’ un evine giderler. Orada Polemarkhos’ un kardeşi Lysias Euthydemos Kalkhedonlu Thrasymakhos Paianialı Kharmantides Aristonymos’ un oğlu Kleitophon ve Polemarkhos’ un babası Kephalos da vardır.

Sokrates ilk olarak Kephalos ile yaşlılık ve para üzerine konuşmaya başlar. Ölçülü ve uysal insan için yaşlılığın dert olmayacağını ve akıllı bir insan için paranın yalnızca belli şeyleri karşılamak için iyi olduğunu söyler Kephalos. Burada adalet kavramı araya girer ve bu konuya Polemarkhos ile konuşarak devam edilir.

İlk olarak adaletin ödünç alınan şeyi iade etmek olduğunu söyler Polemarkhos. Bunun üzerine Sokrates arkadaşımız bir çılgınsa ve ondan daha önce bir silah almışsak bu silahı iade etmemizin ne kadar adil olabileceğini sorar. Bu diyaloğun ardından adaletin tanımı “dostlara iyilik düşmanlara kötülük yapmak” yani bir nevi insanlara hak ettiklerini vermek olduğu şeklinde değişir. Sokrates buradan itibaren sık sık hekim aşçı ve kaptan örneklerine başvurur. Adil insanın barışta nasıl faydalı olunabileceği sorulduğunda cevap olarak ise adil insanın parasal işlerimizde paramızı emanet edebileceğimiz bir kişi olduğu söylenir. Sokrates bu tanımı yetersiz bulur çünkü adalet sadece kullanılmayan şeylerde faydalıysa pek de yararlı olmayacaktır. Ve şaşırtıcı bir düşünce çıkar burada o da bir işi iyi bilen kimsenin onu nasıl kötüye kullanacağını da iyi bilmesidir. Yani parayı saklayabilen bir kişi onu çalabilir de ! “Adil insan düşmanına kötülük eder” düşüncesinden ise bir insana kötülük edildiğinde onun daha iyi olamayacağı sonucuna varırlar. Ve ne dostuna ne de düşmanına kötülük etmenin adaletle örtüşmeyeceği söylenir.

Continue reading

Bunlarda ilginizi çekebilir:

Sokrates

Sokrates

Sokrates İÖ 469’ da Atina‘ da doğmuştur. Yoksul bir anne babanın çocuğuydu..
Babası heykeltraş, annesi ebedir. Eğitim durumu bilinmemektedir, Kendisini filozof olarak adlandıran ilk filozoftur.

“kendisi üzerinde araştırma yapmayı tanrısal bir görev olarak kabul eder” İnsanlar, caddeler, ticaret yerleri spor alanları gibi her konunun tartışıldığı yerlerde bulunmayı alışkanlık haline getirir.

Savaş, politika, evlilik, arkadaşlık, sevgi, ev işleri, sanatlar ve ticaret, şiir, din, bilim ve özellikle ahlak konuları buralarda tartışılmaktadır. İnsana ilişkin hiç bir şey ona yabancı değildir. Yaşamla ilgili her şey onun araştırma konusu olacaktır Yalnızca dünyanın fiziksel yönüne karşı soğuk bakmaktadır, ağaçlardan ve taşlardan hiç bir şey öğrenilemeyeceğini söylemiştir. Kurnaz ve sivri dillidir…

Continue reading

Bunlarda ilginizi çekebilir:

Sokrates ve Alkibiades

Atinalı bir devletadamı ve general olan Alkibiades (450-404) Peloponez savaşı sırasında Spartaya karşı etkili olmasına karşın 415 deki Sicilya seferi sırasında yalan suçlamalar üzerine Atinaya geri çağrıldı. Daha sonra Ege de Atina donanmasının amirali oldu ve 410 da Peloponez donanması üzerinde bir utku kazandı. 404 te Atinanın Spartaya yenilmesi üzerine Frigyanın Pers valisine sığındı, ama çok geçmeden öldürüldü.

Atinanın en ünlü ailelerinden birinin varlıklı oğlu Alkibiades Periklesin koruması altındaydı ve Sokratesin öğrencisiydi. Gençliğinde bir hoppa olarak ve kendini yasanın üzerinde gören biri olarak ün kazandı. Karizmatik bir politikacıydı ve tarihçi Thukididese göre 4152te Atinalıları Sicilyayı ele geçirmeye inandıran oydu. Başarısızlığa uğrayan seferin komutanlarından biri kendisiydi

Continue reading

Bunlarda ilginizi çekebilir: