Tag Archives: rüya roman

Gözü Tamamen Kapalı -1999

Avusturyalı yazar Arthur Schnitzler’in Rüya Roman adı ile Türkçeye çevrilen eseri İngiliz yönetmen Stanley Kubrick tarafından 1999 yılında beyazperdeye uyarlandığında ismi “Eyes Closed Wide” “Gözleri Tamamen Kapalı” olarak değiştirildi. Romanın orijinal ismi “Traumnovelle”. Arthur Schnitzler (1862 – 1931) Viyanalı Yahudi bir hekim. Yan uğraş olarak psikiyatri ile ilgilenen Schnitzler, romanı 1907-1928 arası Avusturya-Macaristan monarşisinin en çalkantılı döneminde yazıyor. Schnizter’ın eserinin çağdaşı ve hemşerisi olan Freud tarafından okunduğunu ve aralarında geçen mektuplaşmanın konusu olduğunu biliyoruz. Freud, mektubunda kendisinin uzun yıllara yayılan psikanaliz çalışmaları sonucu edindiği bilgilere Schnitzler’ın edebiyat yoluyla ulaşmasına şaşırmış görünür. Yine de ikilinin yüzyüze gelerek tanışması uzun sürer. Freud, kendisine bir ruh ikizi olarak gördüğü yazara ve eserine duyduğu hayranlığı 1916 yılında, 60. yaş gününde yazdığı mektupta şu sözlerla dile getirir:

“ … Sizin güzel eserlerinizin derinliğine her inişimde, onların şiirsel yansılarının (yüzeydeki parlaklıklarının) arkasında, benim kendiminkiler olarak bildiğim önkoşullan, ilgi ve sonuçlan bulduğuma inandım. Sizin determinizminiz ve şüpheciliğiniz -hani insanların karamsarlık diye adlandırdıkları şey- sizin bilinçdışının (bilinçötesinin) hakikatlerinden, insanın dürtü doğasından müthiş etkilenişiniz kültürel-geleneksel (uzlaşımsal) güvenceleri (sağlam dayanakları) parçalayışınız, hayat ile ölümün kutupluluğu hakkındaki düşünceleriniz, bütün bunlar bana müthiş (korkutacak kadar) bildik, tanıdık göründü. 1920 tarihli küçük bir denememde (‘Haz İlkesinin Ötesinde’) Eros ile Ölüm-dürtüsünün, karşılıklı ilişkileriyle hayatın bütün bilmecelerine hakim olan en eski (ilksel) güçler olduklarını göstermeye çalıştım. Sizin sezgi üzerinden -ama aslında çok hassas bir şekilde kendinizi algılayarak- benim başka insanlar üzerinde yaptığım uzun ve zahmetli çalışmalarla ortaya çıkardığım sonuçların hepsini edindiğiniz izlenimini edindim. Evet, sizin varlığınızın derinlerinde (temelinde). Henüz kimsenin olmadığı kadar dürüst ve yansız, korkusuz bir derinlik psikolojisi araştırmacısı olduğunuzu biliyorum;  ve siz bu (böyle bir derinlik psikolojisi araştırmacısı) olmasaydınız. sizin sanatçı yetenekleriniz, dil ustalığınız ve canlandırma gücünüz serbestçe at koşturacak ve sizi daha çok, kitlenin arzusuna göre (yazan) bir edebiyatçı yapacaktı.”

Continue reading

Bunlarda ilginizi çekebilir: