Tag Archives: otantizm

Varoluşçuluk nedir?

Varoluşçuluk 19. Yüzyılın ikinci yarısında temelleri atılan ve 20.yüzyıl içersinde önemli ölçüde taraftar bulan bir felsefe akımıdır. Bireysel varoluş, özgürlük ve seçim yapabilme kudreti gibi temel varoluşçu esaslar çerçevesinde eser vermiş pek çok yazarın ortak çabalarının bir ürünü gibi görülebilir.

Bununla birlikte bu kategoriye dahil edilen pek çok düşünürün, Heidegger örneğinde görüldüğü üzere “varoluşçu” oldukları şeklindeki düşüncelere açıkça karşı çıktıkları da görülmüştür. Varoluşçu yazarlar düşüncelerini açıklarken sistematik bir yöntem takip etmezler. Felsefelerini aforizmalar, meseller, manzum eserler, roman veya tiyatro oyunları gibi sanat eserleri aracılığıyla ortaya koymuşlardır.

Varoluşçuluğun sistematik olamayan yapısı terimin açık bir tanımını yapmaya müsaade etmiyor. Ancak değişik yazarlarca ele alınan temaların birbirine benzer olanları seçildiğinde varoluşçuluğun ana hatları anlaşılabilir.
Bu temalara bakalım:

1.Bireysel ahlak anlayışı:

Varoluşçuluk(existentialism) terimini ortaya koyan ilk filozof Danimarkalı Kierkegaard olmuştu. Kierkegaard yazılarında, doğru ve yanlışın ayırt edilebileceği rasyonel (akılcı) ve objektif(tarafsız-nesnel) hiçbir normun olmadığını vurguluyordu. Birey için en yüksek iyi hayatını adayabileceği , uğrunda ölebileceği kendi doğrusunu arayıp bulmaktan geçiyordu.

Kierkegaard dini bütün bir Protestan olmasına rağmen Danimarka kilisesi ile savunduğu bireyci ahlak anlayışı ve otorite karşıtı tavrı ile karşı karşıya geldi.

Bunlarda ilginizi çekebilir:

Otantik yaşantı ne demektir?

Eski Yunanca “authéntēs” sözcüğü  “asıl olan, vekil olmayan,  bir işi kendisi yapan,  soylu kişi” anlamlarına geliyor.  Fransızca “authentique” aslına uygun demek. Dilimizde otantizm;   “sahici,  gerçek,  içten”  anlamlarına gelen bir kullanıma sahip.

“Otantik yaşantı”  ifadesi  olağandan  farklı bir bilinç düzeyinde bulunma, mistik bir deneyim yaşama çağrışımları  yaratıyor…  Ne var ki,  otantik yaşantı   denilen bu çağrışımların aksine “çıplak” yaşamsal bir gerçeğe karşılık gelmekte.

İnsanın en doğal, otantik yaşam sürebileceği mekan herhalde kırlar, kırevleri köylerdir diye düşünürüm.  Yaşam salt kendisini sürdürmek içindir buralarda ve yaşamı sürdürürken yapıp ettiklerimiz, hele de ürettiklerimiz bize egemen olmayı başaramamıştır hala. Emeğimizin ürünleri bizimdir, istersek bir başkası ile paylaşabilir ya da değiş-tokuş yapabiliriz. Salt doğanın verdiği nimet ile geçinip gitmek dahi çokça mümkündür. Bu hayatta zorunluluk yaşamaktan ileri gelen zorunluluklardır. Bu zorunluluklar henüz modern yaşam denilende olduğu gibi çok karmaşık ekonomik süreçlerin tesiri altında deforme olmamış, sahici ve yalınlıkları ile karşımızda durmaktadır.

Oysa her fırsatta  öve öve bitiremediğimiz “modern yaşam tarzı denilen Leviathan” doğal-gerçek zorunluluklarımızı kamufle ederken, yaşam ile ilişkilendirmekte güçlük çektiğimiz, nereden karşımıza çıktığını bilemeyip bazen hayret ettiğimiz tuhaf yükümlülükler altına sokmakta bizi.

Günümüzde “insanca bir yaşam sürme” hakkı temel bir insanlık hakkı olarak ayrım yapmadan tüm insanlık için kabul görüyor.  Böyle bir hakka sahip olmak çok güzel ama acaba bu hak ile kastedilen ne?

Continue reading

Bunlarda ilginizi çekebilir: