Tag Archives: dualizm

Bilinçlilik nedir?

Bilinçlilik denilen deneyimin ne olduğu gibi zorlu bir soruya bilinçliliğin ne olmadığını söyleyerek yanıt aramak daha kolay olacaktır.Bir kişi derin bir şekilde uyuduğu veya komada bulunduğu zaman bilinçli değildir.Hafif uykuda iken bilinci kapalı gibi görünse de bir annenin bebeğinin hafifçe mızıldanmasını duyup uyanması örneğinde olduğu gibi tamamen bilinçsiz değildir.Uyanıkken gözlerini kapadığı veya kulaklarına kulaklık taktığı zaman görsel ve iştisel bağlamda bilinçliliğini kaybeder.Diş hekimi anestezi ile ağzın bir bölümünü uyuşturduğunda kısmen duyumsal bilincini kaybecedektir.

Alzheimer hastalığı gibi beynin fonksiyonlarının yavaş yavaş yitirildiği bir hastalıkta bilinçlilikde giderek azalır. Çevrelerindeki her şeyden yavaş yavaş kopar ve kendi kimliklerinin bile farkında olamayacakları bilinçlilik düzeylerine gerilerler..

Bilinçliliğin ne olduğuna doğrudan yaklaşmak bir hayli zor.Zira sadece onu yaşayan kişinin deneyimleyebildiği öznel bir deneyimdir.Dil ile ifade edilmesi çok zordur.Bu hal bilinçliliğin fenomenolojik boyutuna işaret etmektedir.

Continue reading

Bunlarda ilginizi çekebilir:

Baruch Spinoza (1632-1677)

Spinoza

Spinoza Portekizden Amsterdam’a göç eden Yahudi bir ailenin çocuğudur.Descartes öldüğünde 18 yaşındaydı.Haham olması için ilahiyat eğitimi aldı.23 yaşında serbest düşüncelerinden ötürü Amsterdam yahudi sinagogundan kovuldu.Onunla Yahudi hüviyetinde hiç kimse aynı çatı altında bir araya gelmedi ve yazılarını okumadı.Bundan sonra Descartes,Hobbes ve Bacon gibi Hıristiyan filozofların bulunduğu bir çevreye girdi.1673 de Heidelberg üniversitesi felsefe kürsüsünden aldığı teklifi kabul etmemiş ve tüm yaşamını Havrada öğrendiği mercek yapımcılığı ile geçirmiştir.Mütevazi ve içe kapalı bir hayat sürmüştür.Ünlü yapıtı “Ethica” ancak öldükten sonra yayımlanabildi.

Spinoza, Descartes’in “cogito”sundan etkilenmiştir.Aklın her türlü bilme ediminin temelinde olması gerektiğine inanmış doğayı geometri ile yazılmış bir kitap gibi tasarlamıştır.Descartes gibi rasyonalist bir filozoftur.Tümdengelim metodunu;önce aksiyomlar koyarak sonra bu önermelerin kanıtlamasını yaparak uygulamıştır.

Töz konusunda düşünceleri:Dualizmi reddedişi

Ancak “töz” konusunda Descartes’in dualizmine karşı çıkmıştır.Spinozaya göre tek bir töz olmalıdır.Zira töz “kendi başına var olan,varlığı kendisiyle tasarlanan,varlığı kendisinden başka herhangi bir varlığa ihtiyaç duymayan şeydir”(kendi kendisinin nedeni=causa sui).Töz zorunlu olarak sonsuz olmalıdır.Oysa başka bir töz olsa ilkini sınırlayacaktır.İki tane töz olsa bile bu nedenle bunlar zorunlu olarak aynı şey olmalıdır.Yani aynı anda hem beden hem de akıl iki ayrı töz olamaz.Zira töz özniteliği Tek töz tüm cevherlerin kendisinden kaynaklandığı tözdür,o da tanrıdır.

Continue reading

Bunlarda ilginizi çekebilir:

Rene Descartes(1596-1650)

Rene Descartes

Bir Fransız filozofu olan Rene Descartes ,çocukluğundan beri bilgi edinme arzusu duyduğunu , felsefe ve bilime merak sardığını söyler.Ancak tüm okumalarının sonunda birbiri ile uyuşmayan pek çok bilginin olduğunu görmüştür. Bu bilgilerin kesinliğinden şüphe ettiğini açıklar.Bilgilerin yanlış ve tutarsız olması sağduyu ya da akıldan ileri gelemez diye düşünür.Zira ona göre sağduyu ve akıl insanlara en iyi paylaştırılmış şeydir.O halde sorun aklın doğru işletilmemesinde olmalıdır. Ona göre zihin apaçık bir şeyle karşılaşınca hemen sezerek onu kavrar.Yargıya varmakta acele etmek ve peşin yargılara saplanmak aklın değil bedenden kaynaklanan engellerdir.

Continue reading

Bunlarda ilginizi çekebilir: