Michel Foucault

Michel Foucault (1926-1984 Fransa )

Burjuva bir aile içine doğan, Focault’un babası ve büyükbabası birer hekimdi. Dikkat çekici ancak istikrarsız bir öğrenciydi. Foucault, 20 yaşında (1946) Fransa’nın en prestijli yüksek okulu olan École Normale Supérieure (ENS-Paris) girdi. Okulda çalışkan, parlak ve bir o kadarda tuhaf bir öğrenci olarak tanınan Foucault önce psikoloji(1948) sonra felsefe (1950) ,psikopatoloji (1952) diplomalarını aldı.. Eşcinselliğini bu yıllarda keşfetti.Komünizm ile burada tanıştı ve kısa sürede yolunu ayırdı.

1952 de mezun oldu İsveç Uppsala üniversitesinde doktora tezini vermek istedi.Ancak pozitivist çizgideki üniversite yönetimi tezini bilimsel bulmayarak reddetti.

Fransaya dönen Foucault “Delilik ve Medeniyet:Klasik Çağda Deliliğin Tarihi” (Folie et déraison: histoire de la folie à l’âge classique) isimli tezi ile doktorasını tamamladı.Bu eseri sınırlı sayıda okuyucu bulsa da çok olumlu eleştiriler ve övgüler aldı.Bu sıralarda kendisinden on yaş küçük felsefe öğrencisi Daniel Defert ile tanıştı ve aralarında uzun soluklu bir aşk ve tutku ilişkisi gelişti.Defert, politik aktivitelerde bulunurken Foucault ona destek verdi.

Foucault, Clermont-Ferrand üniversitesinde 1960-66 yılları arasında ders verdi.Bu esnada yazdığı monograflar pek ses getirmedi.Ancak 1966 da “Kelimeler ve Şeyler” (Les Mots et les choses) isimli ekonomi,doğa ve dil bilimleri üzerine yazdığı eseri epeyce ilgi uyandırdı ve isminin duyulmasını sağladı.

1966 -68 yılları arasında Defert ile birlikte Tunusa gitti.1968 öğrenci hareketleri esnasında Tunusta bulunmaktaydı.Yıl sonuna doğru Paris’e döndüler.Foucault başka aydınlarla birlikte “hapishane bilgilendirme grubunu” (The prison information group) kurdu.

1969 da “Bilginin Arkeolojisi”ni (L’Archéologie du savoir) yayınladı.1970 de en itibarlı üniversitelerden birisi olan College de France da “düşünce sistemleri tarihi” profesörlüğüne getirildi.

Foucault ,Brezilya, Japonya, Italya, Kanada ve ABD ye ziyaretler gerçekleştirerek , adının giderek daha fazla duyulmasına neden olacak konferanslar dizisine başladı.. Özellikle Berkeley, Kaliforniya ve San Francisco Körfezi çevresinde bulundu birkaç yıl için Kaliforniya üniversitesinde misafir öğretim üyesi olarak konferanslar verdi. “Cinselliğin tarihi” üzerine yaptığı çalışmanın ilk cildini 1976 yılında yayımlandı.

1984 yılında yeni yeni ortaya çıkmaya başlayan AIDS hastalığına bağlı bir sepsis(kan zehirlenmesi) sonucu öldü.

Foucault renkli, magazinel yükü fazla bir yaşam sürdü.Sadomazoşizmi ve hamam sefalarını zaman zaman övdü, LSD ve marihuana gibi maddeler kullandığından bahsetmekte beis görmedi.Hayatı uç noktalarda yaşayan birisiydi.

Bir seferinde en sevdiği yiyeceğin “iyi bir klüb sandviçi ile koka kola” olduğunu söylemiş ve damak tadı ile övünen Fransız entelektüellerini oldukça üzmüştü.

Başka bir seferde , o dönemler Fransa’da neredeyse yarı tanrı statüsünde bulunan Sartre’a halka açık bir alanda saldırması ile gündeme gelmişti.

Foucault’un dünya çapında ünü toplumsal meselelerde “çok yönlü yıkıcı-tahripkar” bir stile sahip olmasından gelir.

Tahripkarlığa neredeyse aşık olmasına rağmen devrimci ve politik aktivitelere angaje olan birisi asla olmadı...

Her zaman ve sınır tanımayacak ölçüde ironikti.. Sağduyu ve genel geçer ahlak kurallarına karşı skeptik yaklaşırdı..İnsanları ilgilendiren herhangi bir uygulama söz konusu olduğunda ,uygulamanın birey ve olgularda saklı bulunan yaratıcı potansiyeli uyandırırken özgürlüğü en az ölçüde tahdit etmesi konusunda özel bir hassasiyet duyardı.

Yayınlanan kitapları ile birlikte anlatı ve üslubu zaman içinde oldukça değişmiştir. Bu değişimin nedenini soranlara ise şöyle cevap vermişti:
“Değişik bir şeyler söylemeyeceksem bu kadar çalışmamın ne anlamı kalırdı ki?”

Kaynak:Encyclopedia Britannica-Foucault maddesi yazan: James Faubion
Çeviri:Dr.Can Güngen

Print Friendly
Bunlarda ilginizi çekebilir:

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>