ilham nedir?

İlham anının, bir konu üzerinde bilinçli veya bilinçsiz yürütülen düşünme-duyma sürecinin sonunda yaşanan “anlamlandırma” anı olduğunu sanıyorum.

Uzun süre devam eden bu meşguliyetin sonunda yaşanan “anlamlandırma” anı sonrası insanın üzerinden sanki bir yük kalkar. Bir sonuca ulaşmak için zorlayan egonun baskısının kalktığı andır bu.. “Zihinsel meşguliyet” sürece ne kadar uzun ve yoğunluk ne kadar fazla ise rahatlama da o denli yoğun yaşanır.

Anlamlandırma zihinin soyut bir melekesi şüphesiz. Bu akıl yürütme, beni ilhamı bereketli insanların, zihinsel meşguliyetleri fazla, soyut düşünebilen, anlamlandırma yapabilen insanlar oldukları sonucuna götürüyor. İlham, bilimsel bir ilham olabilir yahut duygusal-sanatsal bir ilham…Düşünce süreçlerinin veya duygusal süreçlerin, öncelikle hangisinin çözülmeye uğraşıldığı ile ilgilidir bu.

İlham geldiğinde yaşanan “aydınlanma-anlamlandırma” anı olaylara o güne kadar olan bakış açısından daha farklı bir bakış açısı ile bakabilme şansının yakalanmasıdır. Daha önce bilinen bir bakış açısı, tanınan bir duygu değildir ilhamın konusu olan şey. O bakış açısı, o duygu yetersiz geldiğinden, daha ötelere bakmak istendiğinden zihin bir doğum sürecine girer. Demek ki diyorum kendime, daha ötelere bakmak isteyen bir zihnin uğraşısının bir “anlam tohumu” verdiği sürece “ilham yahut esin süreci” ve tohumun filizlendiği ana “ilham-esin anı” diyoruz.

Peki nedir bir zihni, yeni anlamlar bulmaya iten etken? Nanuk’un ifade ettiği gibi Necip Fazıl’da gözlenen “anguaz” bir “boğulma, sıkıntı hissi” gibi ruhsal veya Nietzsche’nin hatta Kafka’nın deneyimlediği gibi bedensel rahatsızlıklar, eksiklikler mi? Evet, sosyal-mesleki-sanatsal-cinsel küçümsenmeler, aşağılanmalar “neden ben?” sorusunu uyandırabilir kuşkusuz. Bedensel eksiklikler de bu soruyu sordurabilir. Fiziki veya ruhsal yetersizlikler ile boğuşan ego, olan biteni anlamlandırmaya ve bir yandan eksikliği telafi edebilmek adına libidinal yüceltme yollarına başvurarak sanatsal-kültürel yaratılarda bulunmaya gayret eder. Böylece kişisel eksiklik gibi öznel bir sorun yüceltme kanallarından geçtikten sonra evrensel sorunlar şeklini alır ve anlamlandırılır.

Print Friendly
Bunlarda ilginizi çekebilir:

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>